$ DOLAR → Alış: 4,07 / Satış: 4,09
€ EURO → Alış: 4,97 / Satış: 4,99

SARIKAMIŞ

SARIKAMIŞ
  • 22.12.2016
  • 280 kez okundu

Sarıkamış Şehitleri Hikayesi

Yıl 1914…Yer Sarıkamış…

Sarıkamış’ta 60 bini donarak olmak üzere 78 bin şehit vermiştik.

1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında, Sarıkamış yakınındaki Allahuekber dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker donarak öldü.

Başkumandan vekili Enver Paşa büyük bir güçle, Rusları hiç beklemedikleri bir yerden, Allahüekber dağlarından aşarak vurmayı ve Kars’ı yeniden vatan topraklarına katmayı hedeflemişti.

Allahuekber dağlarının yer yer 2-3 bin rakımlı geçitlerinde ısı sıfırın altında 30 dereceye kadar düşüyordu. Türk askerlerinin büyük bölümü ise çölden gelmişti ve üzerlerinde yazlık üniformalar vardı.

Sarıkamış’ta dondurucu soğuk altında askerlerimizin durumunu Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:

“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevketmek istedim. Beni hiç görmedi. zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.

Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle yer vermiş:

“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda…Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”

Allahuekber dağları, 37 bin şehit verilerek aşıldı ve Sarıkamış kuşatıldı. Sarıkamış kuşatma harekatı aşırı soğuk ve açlık yüzünden, hedef ele geçirilemeden, 5 Ocak 1915’de sona erdi.

Osmanlı Ordusu bu dağlarda, 60 bini donma sonucu tam 78 bin şehit verdi. Rus birlikleri de bu savaşlarda 32 bin askerini kaybetti.

SARIKAMIŞ HAREKATI

Sarıkamış Harekâtı Birinci Dünya Savaşında felâketle neticelenen askerî harekât.
Osmanlı Devleti harbe; 1878’den beri Rus işgalinde bulunan Kars, Sarıkamış, Ardahan gibi doğu illerimizi geri almak, Doğu Avrupa’da Ruslarla harp hâlinde olan Almanlara yardım etmek, kazanılacak bir zaferle Kafkaslar ve Orta-Asya’daki Türk illerinin kapısını açmak maksatlarıyla, başta Enver Paşa olmak üzere, iktidarda bulunan İttihatçılar tarafından sokuldu.
Türk bayrağı çekilip, Yavuz ve Midilli adı verilen iki Alman zırhlısı, Karadeniz’deki Rus limanlarını bombardıman etti. Rusya da buna karşılık olarak 30 Ekim 1914 tarihinde Türkiye’ye taarruz etti. Rus-Kafkas ordusu, Karadeniz’den Ağrı Dağındaki hudut üzerinden yedi kol hâlindeki saldırısıyla Pasinler’e kadar ilerledi. Rus ordusunun taarruzu, Köprüköy’de durduruldu. Üçüncü ordu, 3-9 Kasım 1914 günlerinde meydana gelen Köprüköy Meydan Muharebesinde Rus ordusunu yendi. Üçüncü Ordu Komutanı, mevsim şartlarını dikkate alıp, ayrıca askerin kaput başta olmak üzere, giyim ve iâşesinin yetersizliğini, top ve süvari atlarının azlığını hesaba katarak, sıcağı sıcağına düşmanı takip etmedi. Köprüköy Meydan Muharebesinin raporlarını alan, yarbaylıktan paşalığa terfi ettirilen Harbiye Nazırı (Millî Savunma Bakanı) Enver Paşa, Alman kurmay ve generalleriyle Erzurum’a geldi. Enver Paşa, Erzurum ve Köprüköy’de birer taburu teftiş etmişti; ancak ordu birliklerinin tamamı hakkında yeterli bilgiye sahip değildi. Üstelik, ordu kumandanı Hasan İzzet Paşanın, bu mevsimde harekât yapılamayacağı, taarruzun bahara bırakılması tavsiyesine karşılık, onu vazifesinden azletti ve taarruza karar verdi. Üçüncü Ordu Komutanlığı vazifesini de üzerine alan Enver Paşa, 18 Aralık 1914 tarihinde, kıtalara, taarruz emrini verdi.
Taarruza iştirak eden birliklerin büyük bir kısmı, özellikle Arabistan’dan geri çekilen ve Güneydoğu Anadolu’dan sevk edilenler, sıcak iklime alışık olup, teçhizatları yönünden kış şartlarına hazırlıksızdı. Üçüncü Ordunun üç kolordusu (9, 10, 11. Kolordular), 24 Aralık 1914 günü -39 derece soğukta Büyük Sarıkamış Çevirme ve Kuşatma (İhâta) Harekâtına başladı. Ayrıca, gerilla harbi yapan yarı resmi Türk çeteleri de, Ardahan’a hareket etti. Üçüncü Ordudan bazı kıtalar, 24-25 Aralık gecesi, Sarıkamış’a ulaşmayı başardı. Ancak, Allahü Ekber Dağlarını aşarken çetin zorluklar ve kış şartları sebebiyle gerek miktar, gerekse mevcut silahları yönünden çok zayiat ve kayıp verdiler. Allahü Ekber Dağlarını aşan Mehmetçiklerden bir kol da, Sarıkamış’ın doğusundaki Selim İstasyonuna vararak demiryolunu tahrip edince, Sarıkamış’taki Rus kolorduları paniğe uğradı. Gayriresmî Türk çeteleri de, 1915 yılı başında Ardahan’a girdi. Rus Kafkas Ordusu Başkumandanı, Üçüncü Ordunun ilerleyişi üzerine; 2-3 Ocak 1915 günlerinde telsiz-telgraf ile müttefikleri Fransa ve İngiltere’ye, günde birkaç defa yalvarırcasına başvurarak:
“Telefon konuşmalarını durduran soğuk ve kış, Türk ordusunu engelleyemiyor. İkinci bir cephe açarak, Türk ordularının ilerlemesi durdurulamaz ise, zengin Bakü petrolleri, Osmanlı-Alman ittifakının eline geçecek ve Hindistan yolu onlara açık bulunacaktır!” haberini gönderiyordu.
Kış, 3-4 Ocak 1915 gecesi daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar, yolları tıkayıp, çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, 150 000 kişilik ordunun 90 000’i (veya 60 000’i) donma, dizanteri ve tifo gibi hastalıklarla mahvoldu. Sarıkamış İstasyonuna giren Enver Paşa, bu felaket karşısında, Üçüncü Orduyu yüzüstü bırakıp, İstanbul’a döndü. Bu harekâtta Ruslar, 32 000 kayıp verdiler.
Sarıkamış Harekâtı; kuşatma harekâtıyla düşman kuvvetlerinin arkasına düşmeyi hedef alan, başarılı bir plândı. Ancak, stratejinin faktörlerinden zaman iyi değerlendirilmediği, kuvvetler de böyle bir harekâtı yapacak şekilde teçhizatlandırılmadığı için başarısızlıkla sonuçlandı.
Ordunun kış şartlarına hazır olmaması ve olumsuz iklim şartları sebebiyle ikmal ve iaşe hizmetlerinin yapılmayışı, kıtalarda açlığa, hayvanların telef olmasına, dolayısıyla birliklerin dağılmasına sebep oldu. Enver Paşanın şuursuzca verdiği gece taarruzu emirleri, kayıpları daha da arttırdı.

Sarıkamış Harekâtı sonunda, Doğu Anadolu kapıları, Ruslara açıldı. 13 Mayıs 1915’te Ermenilerin işbirliği yaptığı Rus kuvvetleri, önce Vana, bilâhare Muş ve Bitlise girdi. Ermenilerin harp esnasında Ruslara yaptıkları büyük hizmetin karşılığı olarak, bu illerin valilikleri, Ermenilere verildi. Harpten sonra, Ermeni-Rus işbirliği sonunda, bölge halkına karşı müthiş bir soykırıma girişildi. Van Gölünün ortalarına kayıklarla taşınıp öldürülen, suya dökülen çocuk, kadın, genç ve ihtiyar Türklerin sayısı, kesin olarak tespit edilmemesine rağmen, çok fazladır. Esasen, bu harp sırasında Ermeni Komitacıları, hemen her tarafta isyana hazırlanarak, birçok yerde depolar dolusu silah ve cephane biriktirdiler. Bu silah, teçhizat ve destekle katliam yapıp, Doğu Anadolu’yu harabeye çevirdiler.
(alıntı)

SAYGI SEVGİ, ŞÜKRAN VE RAHMETLE TÜM SARIKAMIŞ VE VATAN ŞEHİTLERİMİZİ ANIYORUZ.  TÜRKELİ GAZETESİ AİLESİ

Türkeli’de Ekmek Fiyatlarına Zam Geldi
Türkeli Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, 25 Nisan itibariyle ekmek fiyatlarına zam uygulandığı bildirildi. Türkeli Esnaf ve Sanatkarlar...
İki Arkadaş Evlerinde Ölü Olarak Bulundu
Boyabat ilçesinde arkadaş oldukları öğrenilen 2 genç, bu sabah saatlerinde evlerinde ölü bulundu. Olay, bu sabah Yıldız ve Karacaören mahallelerinde...
Elektrikli Bisiklet Kazası 1 Kişi Yaralandı
Sinop’ta meydana gelen elektrikli bisiklet kazasında 1 kişi yaralandı. Kaza, saat 15.30 sıralarında Gelincik Mahallesi Fatih Caddesi’nde meydana geldi. Edinilen...
Vicdansızlar Sosyal Tesisi Bu Hale Getirdi
Türkeli Belediyesi’ne ait Kirazlı Bahçe Halk Plajı Sosyal Tesisleri ve Gündoğumu Sosyal Tesisleri, kimliği belirsiz kişi veya kişiler tarafından elektrik...
Ak Parti İlçe Başkanı Görevinden Alındı
AK Parti Gerze İlçe Başkanı Tahsin Bayrak görevinden alındı. Geçtiğimiz Ekim ayında Gerze İlçe Başkanı İzzet Karaman’ın istifasının ardından boşalan...
Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz Sinop’a Geldi
Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, Sinop’a geldi. Özel uçakla Sinop Havalimanına inen Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, protokol tarafından karşılandı....
Türkeli’de Psikolojik Sorunlar Yaşayan Bir Kişi İntihar Etti
Türkeli’ne bağlı Çatakgeriş köyünde Mehmet Demircan ismindeki yaşlı adam, evinin bahçesindeki ağaca kendini iple asarak intihar etti. Edinilen bilgiye göre,...
Bozdağ Açıkladı Sinop’a Kadın Müftü Yardımcısı Atanacak
Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, her ile kadın müftü yardımcısı atanacağını açıklarken Diyanet İşleri Başkanlığı, Sinop’unda içinde bulunduğu 61 ile kadın...
Türkeli Güzelkent Köyünde Şehitlerimizi Anma Programı Düzenlendi
Güzelkent Muhtarlığı ve Şehitleri Anma Derneği öncülüğünde şehitlerimizi anma ve üç aylar programı düzenlendi. Merhum Tuncay Cankur Sosyal Tesisleri’nde gerçekleşen...
Hastane inşaatında çalışan ıraklı işçi 7.kattan düşerek ağır yaralandı
Sinop Devlet Hastanesi inşaatında çalışan Iraklı bir işçi 7. kattan düşmesi sonucu ağır yaralandı. Hastane inşaatı ise durduruldu. Edinilen bilgilere...
Ormanlık Alanda Ağaca Asılı Kafatası ve Kemik parçaları Bulundu
Sinop Dikmen’de ağaçta asılı olarak bulunan ve sadece kafatası kalan cesedin kimliği, 21 ay önce kaybolan 70 yaşındaki İsmail Özsoy’un...
Türkeli Şehit Ailelerine Anlamlı Ziyaret
Sinop Valisi Hasan İpek, devlet olarak her zaman şehit ailelerinin yanında olduklarını söyledi. Vali İpek, Türkeli’de ziyaretlerde bulundu. İpek, çeşitli...
Türkeli’de 18 Mart Şehitleri Anma Günü programı
  Türkeli’de 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin 103. yıldönümü etkinlikleri kapsamında program düzenlendi. Programın ilki, Cumhuriyet...
Başkan Halil Dilek Özcan: Türkeli İle Gurur Duyuyorum
Türkeli Belediye Başkanı Halil Dilek Özcan, Türkelilerin çok nazik ve nezih insanlar olduğunu belirterek, “Ramazan ayında sigara içen dahi olmaz...
Karagülle Sıhhi Tesisat Hizmete Açıldı
Türkeli Musabey Caddesi üzerinde sıhhi ve kalorifer tesisatı üzerinde yeni bir işletme düzenlenen açılış töreniyle hizmete girdi. İlçemizde sıhhi ve...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ