$ DOLAR → Alış: 3,66 / Satış: 3,67
€ EURO → Alış: 4,32 / Satış: 4,34

SARIKAMIŞ

SARIKAMIŞ
  • 22.12.2016
  • 134 kez okundu

Sarıkamış Şehitleri Hikayesi

Yıl 1914…Yer Sarıkamış…

Sarıkamış’ta 60 bini donarak olmak üzere 78 bin şehit vermiştik.

1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında, Sarıkamış yakınındaki Allahuekber dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker donarak öldü.

Başkumandan vekili Enver Paşa büyük bir güçle, Rusları hiç beklemedikleri bir yerden, Allahüekber dağlarından aşarak vurmayı ve Kars’ı yeniden vatan topraklarına katmayı hedeflemişti.

Allahuekber dağlarının yer yer 2-3 bin rakımlı geçitlerinde ısı sıfırın altında 30 dereceye kadar düşüyordu. Türk askerlerinin büyük bölümü ise çölden gelmişti ve üzerlerinde yazlık üniformalar vardı.

Sarıkamış’ta dondurucu soğuk altında askerlerimizin durumunu Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:

“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevketmek istedim. Beni hiç görmedi. zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.

Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle yer vermiş:

“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda…Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”

Allahuekber dağları, 37 bin şehit verilerek aşıldı ve Sarıkamış kuşatıldı. Sarıkamış kuşatma harekatı aşırı soğuk ve açlık yüzünden, hedef ele geçirilemeden, 5 Ocak 1915’de sona erdi.

Osmanlı Ordusu bu dağlarda, 60 bini donma sonucu tam 78 bin şehit verdi. Rus birlikleri de bu savaşlarda 32 bin askerini kaybetti.

SARIKAMIŞ HAREKATI

Sarıkamış Harekâtı Birinci Dünya Savaşında felâketle neticelenen askerî harekât.
Osmanlı Devleti harbe; 1878’den beri Rus işgalinde bulunan Kars, Sarıkamış, Ardahan gibi doğu illerimizi geri almak, Doğu Avrupa’da Ruslarla harp hâlinde olan Almanlara yardım etmek, kazanılacak bir zaferle Kafkaslar ve Orta-Asya’daki Türk illerinin kapısını açmak maksatlarıyla, başta Enver Paşa olmak üzere, iktidarda bulunan İttihatçılar tarafından sokuldu.
Türk bayrağı çekilip, Yavuz ve Midilli adı verilen iki Alman zırhlısı, Karadeniz’deki Rus limanlarını bombardıman etti. Rusya da buna karşılık olarak 30 Ekim 1914 tarihinde Türkiye’ye taarruz etti. Rus-Kafkas ordusu, Karadeniz’den Ağrı Dağındaki hudut üzerinden yedi kol hâlindeki saldırısıyla Pasinler’e kadar ilerledi. Rus ordusunun taarruzu, Köprüköy’de durduruldu. Üçüncü ordu, 3-9 Kasım 1914 günlerinde meydana gelen Köprüköy Meydan Muharebesinde Rus ordusunu yendi. Üçüncü Ordu Komutanı, mevsim şartlarını dikkate alıp, ayrıca askerin kaput başta olmak üzere, giyim ve iâşesinin yetersizliğini, top ve süvari atlarının azlığını hesaba katarak, sıcağı sıcağına düşmanı takip etmedi. Köprüköy Meydan Muharebesinin raporlarını alan, yarbaylıktan paşalığa terfi ettirilen Harbiye Nazırı (Millî Savunma Bakanı) Enver Paşa, Alman kurmay ve generalleriyle Erzurum’a geldi. Enver Paşa, Erzurum ve Köprüköy’de birer taburu teftiş etmişti; ancak ordu birliklerinin tamamı hakkında yeterli bilgiye sahip değildi. Üstelik, ordu kumandanı Hasan İzzet Paşanın, bu mevsimde harekât yapılamayacağı, taarruzun bahara bırakılması tavsiyesine karşılık, onu vazifesinden azletti ve taarruza karar verdi. Üçüncü Ordu Komutanlığı vazifesini de üzerine alan Enver Paşa, 18 Aralık 1914 tarihinde, kıtalara, taarruz emrini verdi.
Taarruza iştirak eden birliklerin büyük bir kısmı, özellikle Arabistan’dan geri çekilen ve Güneydoğu Anadolu’dan sevk edilenler, sıcak iklime alışık olup, teçhizatları yönünden kış şartlarına hazırlıksızdı. Üçüncü Ordunun üç kolordusu (9, 10, 11. Kolordular), 24 Aralık 1914 günü -39 derece soğukta Büyük Sarıkamış Çevirme ve Kuşatma (İhâta) Harekâtına başladı. Ayrıca, gerilla harbi yapan yarı resmi Türk çeteleri de, Ardahan’a hareket etti. Üçüncü Ordudan bazı kıtalar, 24-25 Aralık gecesi, Sarıkamış’a ulaşmayı başardı. Ancak, Allahü Ekber Dağlarını aşarken çetin zorluklar ve kış şartları sebebiyle gerek miktar, gerekse mevcut silahları yönünden çok zayiat ve kayıp verdiler. Allahü Ekber Dağlarını aşan Mehmetçiklerden bir kol da, Sarıkamış’ın doğusundaki Selim İstasyonuna vararak demiryolunu tahrip edince, Sarıkamış’taki Rus kolorduları paniğe uğradı. Gayriresmî Türk çeteleri de, 1915 yılı başında Ardahan’a girdi. Rus Kafkas Ordusu Başkumandanı, Üçüncü Ordunun ilerleyişi üzerine; 2-3 Ocak 1915 günlerinde telsiz-telgraf ile müttefikleri Fransa ve İngiltere’ye, günde birkaç defa yalvarırcasına başvurarak:
“Telefon konuşmalarını durduran soğuk ve kış, Türk ordusunu engelleyemiyor. İkinci bir cephe açarak, Türk ordularının ilerlemesi durdurulamaz ise, zengin Bakü petrolleri, Osmanlı-Alman ittifakının eline geçecek ve Hindistan yolu onlara açık bulunacaktır!” haberini gönderiyordu.
Kış, 3-4 Ocak 1915 gecesi daha da şiddetlendi. Fırtına ile yağan kar, yolları tıkayıp, çadırları yıktı. Arkasından da dondurucu soğuklar bastırınca, 150 000 kişilik ordunun 90 000’i (veya 60 000’i) donma, dizanteri ve tifo gibi hastalıklarla mahvoldu. Sarıkamış İstasyonuna giren Enver Paşa, bu felaket karşısında, Üçüncü Orduyu yüzüstü bırakıp, İstanbul’a döndü. Bu harekâtta Ruslar, 32 000 kayıp verdiler.
Sarıkamış Harekâtı; kuşatma harekâtıyla düşman kuvvetlerinin arkasına düşmeyi hedef alan, başarılı bir plândı. Ancak, stratejinin faktörlerinden zaman iyi değerlendirilmediği, kuvvetler de böyle bir harekâtı yapacak şekilde teçhizatlandırılmadığı için başarısızlıkla sonuçlandı.
Ordunun kış şartlarına hazır olmaması ve olumsuz iklim şartları sebebiyle ikmal ve iaşe hizmetlerinin yapılmayışı, kıtalarda açlığa, hayvanların telef olmasına, dolayısıyla birliklerin dağılmasına sebep oldu. Enver Paşanın şuursuzca verdiği gece taarruzu emirleri, kayıpları daha da arttırdı.

Sarıkamış Harekâtı sonunda, Doğu Anadolu kapıları, Ruslara açıldı. 13 Mayıs 1915’te Ermenilerin işbirliği yaptığı Rus kuvvetleri, önce Vana, bilâhare Muş ve Bitlise girdi. Ermenilerin harp esnasında Ruslara yaptıkları büyük hizmetin karşılığı olarak, bu illerin valilikleri, Ermenilere verildi. Harpten sonra, Ermeni-Rus işbirliği sonunda, bölge halkına karşı müthiş bir soykırıma girişildi. Van Gölünün ortalarına kayıklarla taşınıp öldürülen, suya dökülen çocuk, kadın, genç ve ihtiyar Türklerin sayısı, kesin olarak tespit edilmemesine rağmen, çok fazladır. Esasen, bu harp sırasında Ermeni Komitacıları, hemen her tarafta isyana hazırlanarak, birçok yerde depolar dolusu silah ve cephane biriktirdiler. Bu silah, teçhizat ve destekle katliam yapıp, Doğu Anadolu’yu harabeye çevirdiler.
(alıntı)

SAYGI SEVGİ, ŞÜKRAN VE RAHMETLE TÜM SARIKAMIŞ VE VATAN ŞEHİTLERİMİZİ ANIYORUZ.  TÜRKELİ GAZETESİ AİLESİ

Zehir tacirlerine emniyetten bir darbe daha
Sinop’ta düzenlenen iki ayrı uyuşturucu operasyonunda, 95 gram eroin ve 230 gram bonzai ele geçirildi. Alınan bilgiye göre, Ayancık’da İlçe...
Türkeli’li inşaat işçisi düşerek ağır yaralandı
İstanbul Şişli’de bir otel inşaatında meydana gelen kazada 5. Kattan düşen Türkelili inşaat işçisinin bacağına demir saplandı. Şişli’de bir otel...
Faciaya Eşiğinden Dönüldü
Sinop’ta seyir halindeki otomobilin üzerine ağacın devrilmesi sonucu, sürücü yaralandı. Kaza kent merkezi Karakum mevkisi Nisi piknik alanında meydana geldi....
Ticari Araç Devrildi 3 Kişi Yaralandı
Sinop’ta hafif ticari aracın devrildiği kazada 3 kişi yaralandı. Alınan bilgiye göre, Hikmet Özan idaresindeki 34 TC 1118 plakalı hafif...
Esnaflardan Vatandaşa Aşure İkramı Yapıldı
Sinop’ta lokantalar tarafından dağıtılan binlerce aşure vatandaşların yoğun ilgisi nedeniyle dakikalar içinde bitti. Sinop’ta lokantalar tarafından dağıtılan binlerce aşure vatandaşların...
Ayancık Yolunda Trafik Kazası
Sinop’un Ayancık ilçesinde meydana gelen trafik kazasıda 4 kişi yaralandı. Edinilen bilgiye göre, Ayancık, Ali köy yakınlarında seyir halinde olan...
Albay Çetinkaya Yeniden Tutuklandı
Cezaevinden tahliyesine yapılan itiraz üzerine hakkında yakalama kararı çıkartılması sonrası teslim olan Sinop eski Valisi Yasemin Özata Çetinkaya’nın albay eşi...
Boyabat’ta Facianın Eşiğinden Dönüldü
Sinop’un Boyabat ilçesinde yolcu otobüsünün şarampole düştüğü kaza maddi hasarla atlatıldı. Kaza, saat 05.30 sıralarında Kabalı mevkisinde meydana geldi. Edinilen...
Gölet Kurudu Balıklar Telef Oldu
Sinop’un Taşmanlı köyünde bulunan Taşmanlı Göleti vanada meydana gelen arıza sebebiyle kuruyunca yüzlerce sazan ve yayın balığı telef oldu.  ...
Amatör Balıkçılar Birbirleriyle Kıyasıya Yarıştı
Samsun Amatör Dost Balıkçılar ve Doğayı Koruma Derneği (SAMBAD) tarafından Sinop’ta “Amatör Balıkçılar Yarışması” düzenlendi. Sinop’un Gerze ilçesi sahilinde düzenlenen...
Seyir Halindeki Otomobilin Üzerine Ağaç Devrildi 1 kişi Hayatını Kaybetti
Sinop’un Erfelek ilçesinde seyir halindeki bir otomobilin üzerine şiddetli rüzgar nedeniyle ağaç devrildi. Kazada bayram tatili için Sinop’a gelen 3...
Çok Mutluyuz Buyüzden Turist Gelmiyor
Kurban Bayramı tatilinin 10 güne çıkarılmasına rağmen, TÜİK’in 2014 ve 2016 verilerine göre Türkiye’nin en mutlu insanlarının yaşadığı, Sinop’ta otel...
Sinop’lu Balıkçılar Sezona Hazır
Sinop’ta 1 Eylül’de bayramlaşma olacak, 2 Eylül’de ava çıkacaklar Eylül itibariyle açılacak yeni av sezonu öncesinde Sinoplu balıkçılar tüm hazırlıklarını...
Otomobilin Altında Kalan Yaya Ağır Yaralandı
Sinop’ta otomobilin çarptığı yaya ağır yaralandı Sinop’ta meydana gelen trafik kazasında 1 kişi ağır yaralandı. Kaza, Erfelek Çelen köyü anayol...
Almanya’dan Sinop’a Bastonlarıyla Geldiler
Bir hafta önce otostop yaparak Dünya turuna çıkan Alman gezginler Gerze ilçesine geldi. Bir hafta önce Almanya’dan otostop yaparak çıktıkları...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ